Zero waste schoonmaken betekent niet dat je vanaf morgen ieder schoonmaakmiddel zelf hoeft te maken. De grootste winst zit vaak juist in iets veel simpelers: minder verschillende producten kopen, verpakkingen langer gebruiken en wegwerpproducten vervangen door herbruikbare alternatieven.
Denk aan een navulbare schoonmaakfles in plaats van telkens een nieuwe spray, een schoonmaakzeep die voor meerdere klussen geschikt is of een wasbare doek in plaats van vochtige wegwerpdoekjes.
Wil je je schoonmaakroutine stap voor stap verduurzamen? Met deze 7 gewoontes verminder je afval zonder dat schoonmaken ingewikkelder hoeft te worden.
1. Gebruik minder verschillende schoonmaakmiddelen
Voor de keuken, badkamer, vloer, ramen en het toilet staat al snel een aparte fles in de kast. Toch heb je voor normaal huishoudelijk schoonmaken lang niet altijd zoveel verschillende middelen nodig.
Milieu Centraal geeft bijvoorbeeld aan dat je bij regelmatig schoonmaken voor veel klussen al een heel eind komt met water, allesreiniger en een doekje of borstel.
Een eenvoudige basis kan bijvoorbeeld bestaan uit:
- een allesreiniger of schoonmaakzeep;
- een middel tegen kalk waar nodig;
- herbruikbare schoonmaakdoeken;
- een goede borstel of spons.
Maak eerst op wat je al hebt voordat je nieuwe producten koopt. Ook dát hoort bij zero waste schoonmaken.
Lees ook onze Zero waste badkamer tips.
2. Kies voor navulbare schoonmaakmiddelen
Een makkelijke manier om minder plastic verpakkingen te gebruiken, is door dezelfde schoonmaakfles steeds opnieuw te vullen. Dat kan met navulverpakkingen, geconcentreerde reinigers of schoonmaaktabletten die je thuis met water mengt.
Een voorbeeld zijn de Cleaning Tabs van HappySoaps. Je doet een tablet in een herbruikbare schoonmaakfles, voegt water toe en hebt vervolgens een reiniger die je vanuit dezelfde fles kunt gebruiken. Er zijn onder andere tabs voor de keuken en voor glas en spiegels.
Bekijk de Cleaning Tabs bij HappySoaps
Heb je thuis al een geschikte sprayfles? Gebruik die dan gewoon opnieuw. Zero waste schoonmaken betekent niet dat je eerst allemaal nieuwe spullen moet kopen.
3. Herbruikbare doekjes en duurzame sponzen
Veel schoonmaakdoekjes en plastic schuursponzen belanden na korte tijd in de afvalbak. Gelukkig zijn er genoeg alternatieven die je langer kunt gebruiken. Denk aan wasbare katoenen doekjes, cellulose vaatdoeken, kokosvezel schuursponzen en schoonmaakborstels met een vervangbare kop.
Bij Zepig vind je bijvoorbeeld een Safix schuurspons van kokosvezel. Deze neemt geen water op en is biologisch afbreekbaar. Ook hebben ze Zweedse vaatdoeken van cellulose en katoenresten en een natuurlijke afwasborstel met vervangbare kop.
Bekijk duurzame schoonmaakproducten bij Zepig
Je hoeft trouwens niet meteen nieuwe schoonmaakdoekjes te kopen. Oude katoenen handdoeken of T-shirts kun je prima in stukken knippen en als poetsdoek gebruiken. Wat je al in huis hebt hergebruiken is uiteindelijk de simpelste zero waste oplossing.
4. Gebruik vaste schoonmaakzeep
Schoonmaakmiddel hoeft niet altijd uit een plastic fles te komen. Met een vaste schoonmaakzeep kun je verschillende huishoudelijke klusjes aanpakken en doe je vaak lang met één blok.
Bij Zepig vind je bijvoorbeeld Werfzeep Schoonmaakzeep. Daarmee kun je een sopje maken voor verschillende schoonmaakklussen en de afwas. Je kunt een stukje zeep oplossen in water of met de zeep een sopje maken.
Ook Marseillezeep is een bekende optie. Dille & Kamille verkoopt bijvoorbeeld een blok Marseillezeep van 300 gram dat je voor verschillende huishoudelijke toepassingen kunt gebruiken.
Bekijk schoonmaakzeep bij Zepig
Het fijne aan vaste zeep is vooral de eenvoud: één blok kan meerdere schoonmaakproducten vervangen en je hebt geen nieuwe fles nodig zodra het middel op is.
5. Glas en spiegels schoonmaken zonder wegwerpdoekjes
Voor schone ramen en spiegels heb je geen aparte wegwerpdoekjes of telkens een nieuwe fles glasreiniger nodig. Met een herbruikbare doek en een navulbare sprayfles kom je al een heel eind.
Gebruik je liever een kant-en-klare oplossing? HappySoaps heeft Cleaning Tabs voor glas en spiegels. Je doet een tablet in een herbruikbare fles, voegt water toe en gebruikt dezelfde fles daarna steeds opnieuw.
Bekijk de Cleaning Tabs Glasreiniger van HappySoaps
Zo verminder je vooral het aantal wegwerpverpakkingen, terwijl je niet zelf met allerlei ingrediënten aan de slag hoeft.
6. Schoonmaken zonder microplastics
Niet alleen de verpakking telt mee bij zero waste schoonmaken. Ook spullen die je tijdens het poetsen gebruikt, zoals schuursponsjes en wegwerpdoekjes, kunnen plastic bevatten.
Kies daarom waar mogelijk voor alternatieven die je lang kunt gebruiken, wassen of navullen. Denk aan katoenen schoonmaakdoeken, cellulose vaatdoeken, een kokosvezel schuurspons of een houten borstel met vervangbare kop.
Gebruik vooral eerst op wat je al hebt. Een plastic spons weggooien terwijl hij nog prima werkt om vervolgens een ‘duurzame’ nieuwe te kopen, schiet natuurlijk z’n doel voorbij.
Zo verminder je stap voor stap het gebruik van plastic tijdens het schoonmaken, zonder dat je in één keer je hele schoonmaakkast hoeft te vervangen.
7. Minimaliseer je schoonmaakkast
Voor iedere schoonmaakklus een aparte fles? Vaak is dat helemaal niet nodig. Met een paar veelzijdige producten en goede herbruikbare hulpmiddelen kun je een groot deel van het huishouden schoonmaken.
Denk bijvoorbeeld aan een allesreiniger of schoonmaakzeep, een middel tegen kalk en een paar herbruikbare doeken en borstels. Bij Dille & Kamille vind je hiervoor onder andere Marseillezeep, zwarte zeep en verschillende herbruikbare schoonmaakdoeken en borstels.
Bekijk natuurlijke schoonmaakmiddelen bij Dille & Kamille
Maak vooral eerst op wat er al in je kast staat. Hoe minder verschillende producten je uiteindelijk nodig hebt, hoe minder verpakkingen je koopt én hoe overzichtelijker je schoonmaakkast wordt.
Extra tip: koop groot of kies voor navullen
Heb je een schoonmaakmiddel gevonden dat je vaak gebruikt? Kijk dan of er een navulverpakking, concentraat of grotere verpakking beschikbaar is. Zo hoef je minder vaak een nieuwe fles of verpakking te kopen.
Sommige winkels bieden ook navulstations aan voor bijvoorbeeld afwasmiddel, allesreiniger en wasmiddel. Neem je eigen fles mee en vul alleen bij wat je nodig hebt.
Let wel op: groter is niet automatisch beter. Koop vooral hoeveelheden die je daadwerkelijk gebruikt. Een grote verpakking die jarenlang halfvol in de kast blijft staan, levert uiteindelijk weinig op.
Veelgestelde vragen over zero waste schoonmaken
Wat is zero waste schoonmaken?
Bij zero waste schoonmaken probeer je zo min mogelijk afval te produceren tijdens het schoonmaken. Denk aan herbruikbare doekjes, navulbare flessen, vaste schoonmaakzeep en producten met weinig verpakking. Je hoeft daarbij niet volledig afvalvrij te leven: iedere verpakking die je kunt vermijden of hergebruiken is mooi meegenomen.
Welke zero waste schoonmaakproducten zijn handig om mee te beginnen?
Begin met producten die je vaak gebruikt. Een herbruikbare schoonmaakdoek, navulbare sprayfles, schoonmaaktablet of vaste schoonmaakzeep zijn makkelijke eerste stappen. Maak producten die je al hebt natuurlijk eerst op.
Is zero waste schoonmaken duurder?
Niet per se. Sommige duurzame alternatieven zijn bij aanschaf duurder, maar kunnen langer meegaan of opnieuw worden gebruikt. Denk aan een borstel met vervangbare kop of een sprayfles die je telkens opnieuw vult.
Kan ik zelf schoonmaakmiddel maken?
Ja, voor sommige eenvoudige schoonmaakklussen kun je zelf een middel maken. Houd je daarbij wel aan betrouwbare recepten en meng verschillende schoonmaakmiddelen niet zomaar met elkaar. Kant-en-klare navullingen of schoonmaaktabletten zijn een makkelijk alternatief als je niet zelf wilt mengen.
Hoe kan ik schoonmaken met minder plastic?
Gebruik dezelfde flessen opnieuw, kies voor navullingen of vaste zeep en vervang wegwerpartikelen waar mogelijk door herbruikbare alternatieven. Ook een schoonmaakborstel met vervangbare kop voorkomt dat je iedere keer de hele borstel hoeft weg te gooien.
Moet ik al mijn huidige schoonmaakproducten vervangen?
Nee, juist niet. Maak eerst op wat je al in huis hebt. Vervang een product pas wanneer het op of versleten is en kijk dan of er een herbruikbaar, navulbaar of verpakkingsarm alternatief beschikbaar is.
Conclusie: zero waste schoonmaken begint met kleine veranderingen
Zero waste schoonmaken hoeft niet ingewikkeld te zijn. Je hoeft ook niet meteen je hele schoonmaakkast te vervangen. Begin met wat je al hebt en kies pas voor een alternatief wanneer iets op of versleten is.
Met navulbare flessen, vaste schoonmaakzeep, herbruikbare doekjes en duurzame borstels kun je stap voor stap minder wegwerpplastic gebruiken tijdens het schoonmaken.
Begin bijvoorbeeld met één product dat je vaak gebruikt. Zodra zo’n kleine verandering onderdeel wordt van je routine, volgt de rest vanzelf.
Meer inspiratie? Bekijk onze Zero Waste Badkamer Tips of ontdek meer ideeën binnen Plasticvrij Thuis.